Sự tích Dã Tràng

Ngày xưa có một người nông dân hiền lành tên là Dã Tràng. Một hôm đi làm đồng, Dã Tràng cứu sống một con rắn đực bị mắc bẫy. Con rắn cái để đền ơn cứu mạng đã tặng cho Dã Tràng một viên ngọc ước kỳ lạ. Viên ngọc này giúp Dã Tràng có khả năng nghe và hiểu được tiếng nói của tất cả các loài động vật, từ chim chóc đến cá tôm.

Nhờ viên ngọc, Dã Tràng nhiều lần giúp đỡ dân làng, cứu sống nhiều loài vật khỏi nguy hiểm. Một hôm, có một con quạ bay đến bảo Dã Tràng rằng ở ngoài sông có một xác chết trôi, Dã Tràng ra xem để giúp họ. Dã Tràng tin lời ra sông thì bị quan quân bắt giữ vì nghi ngờ hắn hại người. Ở trong ngục, Dã Tràng nghe thấy tiếng chim sẻ trò chuyện với nhau rằng quân địch sắp tràn sang đánh chiếm bờ cõi. Dã Tràng vội báo cho quan ngục để tâu lên nhà vua. Nhà vua cho quân chuẩn bị đón đánh và giành chiến thắng lẫy lừng.

Vua mừng rỡ giải oan cho Dã Tràng và ban thưởng rất nhiều vàng bạc. Một hôm, Dã Tràng đi thuyền ra biển chơi, vô tình làm rơi viên ngọc ước xuống lòng biển sâu. Dã Tràng tiếc ngọc vô cùng bèn nghĩ ra cách lấy cát trên bờ biển lấp xuống đại dương để làm cạn nước biển tìm lại ngọc.

Ngày này qua ngày khác, Dã Tràng kiên trì đào cát cuộn thành những viên tròn nhỏ rồi đẩy xuống sóng biển. Nhưng mỗi khi sóng vỗ vào bờ, những viên cát lại bị nước biển làm tan biến mất. Dã Tràng làm việc kiệt sức mà biển vẫn bao la.

Sau khi qua đời, Dã Tràng hóa thành con còng nhỏ sống trên bờ biển (gọi là con dã tràng). Cho đến tận ngày nay, những con dã tràng nhỏ bé vẫn miệt mài xe những viên cát tròn trên bãi biển, nhưng sóng biển tràn vào lại xóa sạch công sức của chúng. Từ đó nhân gian có câu ca dao: "Dã tràng xe cát biển Đông - Nhọc lòng mà chẳng nên công cán gì".