Tấm Cám (Bản nguyên tác an toàn thiếu nhi trọn vẹn)

Ngày xưa có hai chị em cùng cha khác mẹ, chị tên là Tấm, em tên là Cám. Mẹ Tấm mất sớm từ khi Tấm còn ẵm ngửa. Sau đó ít năm, người cha cũng lâm bệnh qua đời, Tấm phải ở với bà mẹ ghẻ là mẹ đẻ của Cám. Dì ghẻ là người độc ác, khắc nghiệt, coi Tấm như người ở trong nhà. Hàng ngày, dì ghẻ bắt Tấm làm đủ mọi việc nặng nhọc, từ chăn trâu, gánh nước, thái khoai, vớt bèo cho đến xay lúa giã gạo; còn Cám thì được mẹ nuông chiều hết mực, suốt ngày mặc quần áo đẹp dạo chơi, không phải đụng tay đụng chân vào bất cứ việc gì.

Một hôm, bà mẹ ghẻ đưa cho hai chị em mỗi người một cái giỏ và bảo ra đồng mò cua bắt ốc. Bà ta dặn: "Hễ ai bắt được đầy giỏ cua ốc thì ta sẽ thưởng cho một chiếc yếm đỏ đẹp đẽ". Tấm vốn chăm chỉ, mải miết lội xuống đồng sâu mò bắt. Chẳng mấy chốc, giỏ của Tấm đã đầy ắp cả cua lẫn ốc. Còn Cám ham chơi, mải đuổi bắt bướm hái hoa trên bờ nên đến chiều tối giỏ vẫn trống không. Thấy giỏ Tấm đầy ắp, Cám nẩy ra mưu gian liền bảo Tấm: "Chị Tấm ơi chị Tấm! Đầu chị bị gặt, chị ngụp sâu xuống ao gội đầu cho sạch kẻo về mẹ mắng". Tấm thật thà tin lời em, bước xuống ao ngụp gội. Trên bờ, Cám vội trút hết cua ốc trong giỏ của Tấm vào giỏ mình rồi chạy một mạch về nhà trước để nhận chiếc yếm đỏ.

Tấm bước lên bờ thấy giỏ của mình trống rỗng liền ngồi gục xuống đất khóc nức nở. Bụt hiện lên tỏa ánh sáng dịu êm và hỏi: "Tại sao con khóc?". Tấm nấc nở kể lại sự tình bị em lừa trút hết cua ốc. Bụt bảo: "Con thử nhìn vào giỏ xem còn gì không?". Tấm nhìn vào giỏ chỉ thấy còn duy nhất một con cá bống nhỏ xíu bằng ngón tay nằm ở đáy giỏ. Bụt dặn: "Con đem cá bống về thả xuống giếng nuôi. Mỗi bữa ăn, nhớ bớt chút cơm thả xuống cho bống ăn. Mỗi lần gọi bống ngoi lên, con nhớ xướng rằng: Bống bống bàng bàng, lên ăn cơm vàng cơm bạc nhà ta, chớ ăn cơm hẩm cháo hoa nhà người".

Tấm vâng lời Bụt mang bống về thả xuống giếng. Từ đó, mỗi bữa ăn, Tấm đều bớt lại một phần cơm dấu mang ra giếng gọi bống. Nghe tiếng gọi, bống lập tức ngoi lên mặt nước đớp hạt cơm Tấm thả xuống. Bống ngày một lớn nhanh và quấn quýt với Tấm. Mẹ con Cám thấy Tấm hay ra giếng bèn rình rập và phát hiện ra cá bống. Một hôm, dì ghẻ lừa Tấm đi chăn trâu ở đồng xa: "Con ơi con, làng đã cấm đồng, con đi chăn trâu thì chăn đồng xa, chớ chăn đồng gần làng bắt mất trâu".

Tấm vâng lời dắt trâu đi chăn ở đồng xa. Ở nhà, mẹ con Cám ra giếng bắt cá bống đem mang ra sông lớn thả tự do. Đến chiều Tấm chăn trâu về, mang cơm ra giếng gọi mãi không thấy bống ngoi lên, chỉ thấy mặt nước lặng im. Tấm biết bống đã không còn ở giếng liền gục đầu bên thành giếng khóc nức nở. Bụt lại hiện lên hỏi nguyên do. Biết bống đã rời xa, Bụt dặn Tấm: "Con hãy nhặt lấy những chiếc vỏ ốc nhỏ trong góc bếp bỏ vào bốn chiếc hũ nhỏ rồi chôn ở bốn chân giường con nằm". Tấm làm theo lời Bụt dặn, nhặt vỏ ốc bỏ vào bốn hũ chôn ở chân giường.

Đến kỳ hội làng, vua mở hội lớn cho dân chúng đến xem. Mẹ con Cám sắm sửa quần áo đẹp náo nức đi hội. Để Tấm không đi được, bà mẹ ghẻ lấy một thúng gạo trộn lẫn một thúng cám rồi bắt Tấm phải nhặt riêng gạo ra gạo, cám ra cám xong mới được đi hội. Tấm nhìn thúng gạo cám trộn lẫn mà bất lực ngồi khóc. Bụt lại hiện lên sai một đàn chim sẻ sà xuống nhặt giúp Tấm. Chỉ trong chớp mắt, đàn chim sẻ đã nhặt xong gạo riêng cám riêng.

Tấm lại khóc vì không có quần áo đẹp đi hội. Bụt bảo: "Con hãy đào bốn chiếc hũ chôn ở chân giường lên xem". Tấm đào hũ lên thì bàng hoàng thấy trong bốn hũ biến thành một bộ quần áo bằng lụa tuyệt đẹp, một chiếc yếm thêu, một chiếc khăn nhung, một cặp giày thêu hoa ngọc và một con ngựa nhỏ. Tấm mặc đồ đẹp, cưỡi ngựa phóng đi hội. Khi đi qua chiếc cầu đá, ngựa giật mình làm rơi một chiếc giày thêu xuống dòng nước. Tấm không kịp nhặt đành tiếp tục đi hội.

Đoàn ngự đạo của nhà vua đi qua chiếc cầu đá. Con ngựa của vua đến đầu cầu bỗng dừng lại không chịu đi, cứ cắm đầu xuống nước hí lừng lẫy. Vua sai quan quân xuống nước mò thì vớt được chiếc giày thêu nhỏ xắn tinh xảo của Tấm. Vua ngắm chiếc giày đẹp bèn truyền báo trong hội: "Hễ người phụ nữ nào thử vừa chiếc giày này thì vua sẽ lấy làm Hoàng hậu". Tất cả các tiểu thư, mệnh phụ và cả Cám vào thử đều không vừa chân. Đến lượt Tấm bước vào thử, chân Tấm đưa vào chiếc giày vừa khít. Tấm rút chiếc giày thứ hai trong túi ra đeo vào. Vua mừng rỡ lập tức đón Tấm về cung lập làm Hoàng hậu.

Đến ngày giỗ cha, Tấm xin phép vua về quê làm giỗ. Mẹ con Cám trong lòng vẫn chưa nguôi ghen ghét. Dì ghẻ lừa đưa Tấm đến một ngôi chùa tĩnh mịch vùng đồng xa để sống xa hoàng cung. Tấm với lòng yêu thiên nhiên thuần khiết và sự che chở của Bụt hóa thành con chim Vàng Anh xinh đẹp bay trở về hoàng cung.

Chim Vàng Anh quấn quýt bên vua. Một hôm Cám được đưa vào cung thế chỗ Tấm, khi Cám mang quần áo của vua ra ao giặt, chim Vàng Anh bay đến đậu trên cành cây bảo: "Phơi áo chồng tao thì phơi bằng sào, chớ phơi bờ rào rách áo chồng tao!". Vua đi dạo thấy chim thông minh liền yêu quý làm lồng vàng cho chim ở. Cám ghen tức bèn xua đuổi chim Vàng Anh ra ngoài vườn cung.

Từ nơi chim Vàng Anh đậu mọc lên hai cây Xoan Đào xanh tốt rợp bóng mát. Vua đi dạo hay ra nằm nghỉ dưới bóng cây Xoan Đào. Cám thấy vậy sai thợ chặt hai cây Xoan Đào đóng thành một chiếc khung cửi dệt vải. Mỗi khi Cám ngồi dệt vải, khung cửi bỗng phát ra tiếng kêu nhắc nhở: "Cót ca cót kẹt! Lấy chồng chị tao, Tao móc mắt ra!". Cám hoảng sợ đem vứt chiếc khung cửi ra đống đất xa hẻo lánh ngoài trang trại.

Tại nơi vứt chiếc khung cửi mọc lên một cây thị to lớn. Cây thị chỉ ra duy nhất một quả thị to tròn, vàng mọng và tỏa hương thơm phức. Một bà lão hàng nước nghèo đi ngang qua thấy quả thị thơm liền giơ thúng ra khấn: "Thị ơi thị rụng áo bà, thị hòa bà hửi chứ bà không ăn!". Quả thị lập tức rơi đúng vào thúng của bà lão. Bà lão mang thị về nhà để trên bàn học.

Hàng ngày khi bà lão đi bán hàng vắng, Tấm từ trong quả thị chui ra ngoài, quét dọn nhà cửa sạch sẽ, nấu cơm ngon ngọt và têm những miếng trầu cánh phượng tinh xảo đặt trên đĩa. Bà lão về thấy nhà cửa gọn gàng cơm nước sẵn bèn rình xem. Một hôm bà giả vờ đi bán hàng rồi quay lại nhẹ nhàng giữ lấy Tấm và xé vỏ thị. Tấm ở lại nhận bà lão làm mẹ.

Một hôm, nhà vua đi dạo ghé vào quán nước của bà lão nghỉ chân. Bà lão rót nước và dâng đĩa trầu têm khéo léo giống hệt trầu của Tấm ngày trước. Vua ngạc nhiên hỏi ai têm. Bà lão trả lời là con gái mình têm. Vua xin gặp. Tấm bước ra, vua nhận ra ngay người vợ thân yêu. Vua mừng rỡ đón Tấm trở về hoàng cung tiếp tục làm Hoàng hậu. Mẹ con Cám khi thấy Tấm trở về rực rỡ và bao dung bèn vô cùng xấu hổ và ăn ăn hối lỗi về những việc làm sai trái trước đây. Tấm rộng lượng tha thứ, cho mẹ con Cám trở về quê nhà sống lương thiện làm ăn.