Thánh Gióng (Bản nguyên tác dân gian đầy đủ trọn vẹn)

Vào thời Hùng Vương thứ sáu, ở làng Gióng thuộc vùng Vũ Ninh có hai vợ chồng lão nông nghèo ăn ở vô cùng hiền lành, phúc hậu. Vợ chồng tuổi đã cao nhưng ăn ở với xóm giềng rất mực tử tế, luôn giúp đỡ người hoạn nạn khó khăn nên được dân làng khắp vùng yêu mến. Tuy nhiên, hai vợ chồng mòn mỏi ước ao có một đứa con mà năm này qua năm khác vẫn chưa thành nguyện ước. Ngày nào người mẹ cũng thầm cầu nguyện trời Phật ban cho một đứa con để ẵm bồng.

Một hôm, người vợ đi ra đồng làm cỏ lúa bỗng thấy một vết chân to khác thường in sâu trên mặt cát ẩm. Nhìn vết chân khổng lồ kỳ lạ, bà lấy làm ngạc nhiên bèn đưa chân mình vào ướm thử xem to nhỏ thế nào. Không ngờ vừa ướm chân xong, bà cảm thấy trong người rung rẩy khác thường. Về nhà, bà mang thai. Mười hai tháng sau, bà sinh được một đứa con trai khôi ngô, tuấn tú lạ thường, đặt tên là Gióng. Hai vợ chồng vui mừng khôn xiết. Nhưng kỳ lạ thay, chú bé Gióng đã lên ba tuổi mà vẫn nằm ngửa trong nôi, không biết nói, không biết cười, cũng không biết đi đứng, ai đặt đâu thì nằm đó.

Lúc bấy giờ, giặc Ân cậy thế mạnh quân đông kéo sang xâm lược nước ta. Chúng đi đến đâu là đốt phá nhà cửa, cướp đoạt lúa gạo, giết hại dân lành đến đó. Quân sĩ triều đình đánh không lại, thế giặc vô cùng hung hãn. Vua Hùng lo lắng mất ngủ bèn sai sứ thần đi khắp các làng quê trong thiên hạ rao loa tìm người tài giỏi ra gánh vác việc nước cứu dân thoát khỏi họa diệt vong.

Một ngày nọ, sứ thần đi loa rao đến làng Gióng. Nghe tiếng loa rao vang vọng ngoài đường, chú bé Gióng đang nằm trong nôi bỗng nhiên ngồi bốc dậy và cất tiếng nói đầu tiên với mẹ: "Mẹ ơi! Mẹ ra mời sứ thần vào đây cho con!". Người mẹ bàng hoàng ngạc nhiên, vừa mừng vừa sợ bèn chạy vội ra cửa mời sứ thần vào nhà.

Sứ thần bước vào nhà, thấy một chú bé ba tuổi nằm trong nôi liền lấy làm lạ. Gióng dũng cảm nhìn thẳng sứ thần và phán bảo bằng giọng vang như chuông: "Sứ thần về tâu với nhà vua đúc cho ta một con ngựa sắt, một chiếc roi sắt, một chiếc giáp sắt và một chiếc nón sắt, ta sẽ đánh tan lũ giặc Ân này!". Sứ thần vô cùng kinh ngạc và mừng rỡ, biết gặp được thần nhân bèn vội vã cưỡi ngựa trở về kinh thành tâu lên Vua Hùng. Vua Hùng mừng rỡ lập tức truyền cho tất cả các thợ rèn thợ kim hoàn giỏi nhất trong nước gom toàn bộ sắt thép đúc ngựa, roi, nón và giáp cho Gióng.

Kể từ sau hôm gặp sứ thần, chú bé Gióng lớn nhanh như thổi. Cơm ăn bao nhiêu cũng không đủ no, áo vừa may xong đã chật bung chỉ. Hai vợ chồng làm bao nhiêu ruộng cũng không đủ nuôi con. Cả làng Gióng thấy chú bé có sứ mệnh đánh giặc cứu nước bèn cùng nhau góp từng thúng gạo, thúng cà, gom củi nuôi Gióng lớn.

Khi giặc Ân đã tiến sát chân núi Sóc Sơn, khói lửa ngút trời, quan quân triều đình mang ngựa sắt, roi sắt, nón sắt và giáp sắt đến làng. Gióng vươn vai đứng dậy, biến thành một trang nam tử dũng mãnh cao lớn lẫm liệt, ngực rộng vung tay vỗ vào mạn trườn ngựa sắt. Con ngựa sắt bỗng nhiên sống lại, ngẩng cao đầu hí lừng lẫy, phun ra những luồng lửa đỏ rực rỡ.

Gióng mặc giáp sắt, đội nón sắt, cầm roi sắt bước lên lưng ngựa. Ngựa sắt phi như bay xông thẳng ra chiến trường. Gióng quật roi sắt liên tiếp vào quân giặc, mỗi cú quật làm hàng trăm tên giặc Ân bạt vía tháo chạy xơ xác. Ngựa sắt phun lửa thiêu cháy các đồn bốt giặc. Trong lúc giao chiến gay go, roi sắt của Gióng bỗng nhiên bị gãy đôi. Gióng không chút nao núng, nhanh trí nhổ từng cụm tre ngà bên đường làm vũ khí tiếp tục quật quét tan quân giặc. Quân giặc Ân đại bại, kẻ trốn chạy, kẻ dâng nộp vũ khí xin hàng.

Đánh tan giặc Ân giữ yên bờ cõi, Gióng cưỡi ngựa sắt bay lên đỉnh núi Sóc Sơn. Tại đây, Gióng cởi bỏ giáp sắt để lại trên đỉnh núi, rồi cả người lẫn ngựa sắt từ từ bay thẳng lên trời xanh. Nhớ ơn người anh hùng cứu nước, Vua Hùng phong Gióng làm Phù Đổng Thiên Vương và lập đền thờ phụng tại quê nhà làng Gióng. Hàng năm đến tháng Tư âm lịch, nhân dân lại mở hội làng Gióng để ghi nhớ công ơn người anh hùng dân tộc.